Türkiyede en çok gördüğümüz tavlalar ahşap tavlalardır. Bu ahşap tavlaların en çok karşılaşılan malzeme şekli mdflerdir. Kaliteli uzun süre dayanan su geçirmemek gibi yanmamak gibiö olan aynı zamanda ucuz tavlalardır bunlar. Zebrano, venge gibi malzemelerden de tavlalar da vardır. Bunlar lüks tavlalar sınıfındadır. Mdf tavlalar dayanıklılıkları açısından tercih edilmektedir. Sedefli ve el işlemeli tavlalar da mevcut, bunlar hediyelik ve ödül olarak veriliyor. Dünyada ahşap tavlalar sesi yuzunden tercih edilmeyebiliyor. Bu sebeple süet, deri gibi malzemelerden tavlalar da kullanılmaktadır. Bunlar özellikle turnuvalarda kullanılıyor.
İyi bir tavlada pul ebadı çapı genelde 30 mm civarı olmalıdır. Üzerinde küçük bir parmak deliği ile yüzey üzerinde sürerek kullanması da mümkün olmalıdır. Şimşir ahşap plastic malzemelerden pulları olmalıdır. Dünyada kullanılan tavla pulları opak polyester malzemeden göz zevkine hitap eden malzemelerden de yapılabiliyor. Tavlanın zarları önemlidir. Ülkemizde tavla çok profesyonel şekilde oynanmadığından küp şeklinde üzerinde sayılar olan bir zar yeterli gelmektedir. Eger profesyonel tavla oynuyorsak ağırlık merkezinin tam ortada olduğu özel zarlar kullanılmaktadır. Zarın ağırlık merkezinin tam ortada olması her sayının eşit sanşlar ile gelmesini sağlamaktadır.
Tavlanın bir çok stratejisi vardır. Bu stratejilerin başında hucum veya savunma stratejisi gelir bir oyuncu için sadece hucum oynar veya savunma oynar demek uygun değildir. İyi oyuncular tavlanın ilk atılan 3-5 zarından sonra nasıl oynayacağına karar verirler. Agresif veya pasif hamleyi belirlemek gerekir. Pasif defans rakibin pullarına bulasmadan kacmaktır. Oyunun en basında daha pasif defans uygulanabilir. Uzun partilerde açık ara ondeyken yapılması daha doğrudur.
Tavla oynamak ister misiniz?
Tavlada zar tutmak
Tavla oyununda belirsizlik vardır. Eger tavla keyfi cıkarmaya calısıyorsak bu belirsizlik her zaman olmalıdır. Ancak amaç kazanmak olduğunda bu belirsizlikten uzaklaşmak yolu seçilebiliyor. Zar tutmak aslında bir meziyet olarak algılanır. Ancak tavlanın ana ruhuna aykırıdır. Belirsizliği ortadan kaldırdığı için tercih edilmemelidir. Geleneksel tavlada fincan kullanılmıyor bu sebeple zar tutan ustalar olabilir ancak bu tavla ustalığı olarak algılanmamalıdır. Uluslar arası tavla turnuvalarında fincan kullanılıyor ki şaibe oluşmasın ve belirsizlik her zaman korunsun. Fincanlada zar tutanların olduğu biliniyor ancak bu zarlar fincanın içindeyken yapılmıyor. Bir zarı fincanın dışında tutarak bunu yapıyorlar ancak bu fark edildiğinde turnuvalardan men ediliyor bunu yapan kişiler.
Zarlara verilen isimler nereden geliyor?
Bugün dünyada oynana tavla ile ulkemizde oynanan tavla arasında bazı farklar vardır. Örnegin her zarın farklı isimleri var bizim için. Bu isimler tavlanın ana vatanı Orta Asya Pers imparatorluğundan gelmektedir. Dünyada oynan tavla modern tavla olarak adlandırılıyor ve Farsça isimler kullanılmıyor.
Tavla oynarken sık yapılan hatalar nelerdir?
Bir hanede ikiden fazla pulu biriktirmek çok anlamlı değild.r Bir kapnın üstüne diğer başka pulları getirdiğinizde diğer yerlere kapı alma ihtimalinizi düşürmüş olursunuz. Diğer bir hata var olan bir bloğun ihtiyaç yokken arasında açık vermek yine anlamlı değildir hata olarak algılanmaktadır. Bloğu bozmadan oyunu başka yerlerden çözmeye çalışmak gerekmektedir. Tabi bu durumlar diğer pullar ile başka hamleler yapabiliyorken söz konusudur. Yoksa tavlada eğer başka imkanınız kalmamışsa bir yere 8-9 tane pul da koymanız gerekebilmektedir. Tavladaki kötü şansınız olduğu bir durumdur bu. Arka oyun oynamaya çalışırken, pullarımızı kırdırıp rakibin hanesine yerleşmeye çalışırken sınırı aşıp çok fazla sayıda pul kırdırdığınız durumdur. Rakip eğer zaten kapılara sahip ise aynı haneye yığılmanın bir avantajı yoktur. Rakip bu taktik ile oynarken her pulu kırmadan hapsetmeye çalışırsak bu durumda avantajlı pozisyona geçebiliriz.
Tavlada hangi kapılar mutlaka alınmalı?
Moder tavlada da geleneksel tavlada da oyunun özü kapılar alarak rakibi hapsetmekten geçmektedir. Oyunun başında altı kapısını almaktan geçiyor. İlk zarda 6-1 yada 3-3 atarsak bunu almak gerekmektedir. Bundan sonra atılacak bir 3-1 bir ile alınacak altın kapı çok önemlidir. Daha sonra 4 hanesi 3 hanesi gibi ilerlemek gerekir. Arada boşluk bırakmadan ard arda kapılar alabilmek yani bloklar oluşturabilmek rakibi tavlada hapsetmek açısından çok önemlidir.
Tavla oynamak ister misiniz?
Tavla oynarken çok açık vererek oynayan oyuncular neden vardır? Bu ne işe yarar?
Oyun içersinde pozisyonun sizi getirdiği bir durumda arka oyunu benimsemeniz gerekebilir. Oyun içinde rakipten kaçarak veya onu hapsederek onu yenme imkanınızın olmadığı durumlarda, örneğin rakibimiz iyi kapılanmış ise dört kadrandan üçüne hakim olmuş ise kullanabileceğimiz bir taktiktir. Arka oyun pullarınızı kırdırarak rakibin kalesinde 3-4 kapı alarak oyunun sıkışması sonrasında vereceği açıkları kırarak oyunu hucuma dönüştürüp pulları toplamaya çalışmaktır. Bazı oyuncular oyunun ilk zarından itibaren buna karar verip bu şekilde oyun oynarlar. Bu belirli bir yüzde ile sizin kazanmanızı sağlayacaktır ancak aynı zamanda tavlada mars olma ihtimaliyle sizi karşı karşıya bırakacaktır. En iyi metod buna oyun içinde karar verip rakip kadranlara hakim hale gelmiş ise bu taktiği uygulayarak tavla oynamaktır.
Profesyonel tavla oyuncusu olmak
Türkiyede geleneksel tavlanın yanında modern tavla konusunda da ilerlemeler vardır. Modern tavla profesyonel olarak oynanmaktadır. Profesyonel tavla oynamak için kitap okuyup araştırma yapmak gerekebilir. Son yıllarda internetin gelmesi ile analiz programları da kullanılabiliyor. Modern Tavla Fedarasyonunun Türkiye Cemiyeti ile irtibat kurup modern tavla konusunda profesyonellik için ilk adımları atabilirsiniz.
Ünlü tavla oyuncularının kendilerine özgü stilleri var mı?
Ustaların tamamında görülecek şey rakipleriyle sözlü münasebete girmezler, iyi veya kötü zarda tepki göstermezler. İyi oyuncuların tercih ettiği belirli stratejiler yoktur. Stratejileri oyun içinde belirleyerek oynamak gerekiyor. Bazen stratejiler ters de tepebilir ancak moral bozmadan devam etmek gerekir oyuna. Hamza Nar Türkiye için usta bi oyuncudur.
Tavla Doğu kültürüne özgü bir oyun mu?
Tavlanın çıkışı MÖ 1200 lerdedir. Sümerlerin kraliyet oynunun üzerine her millet çeşitli eklemeler yapıyor. Pers döneminde de Nevşirvan’ın emriyle onun sadrazamı bu oyunu icat etmektedir. Daha sonra buradan dünyaya yayılmıştır.
Türk tavlası ile modern tavla arasında ne tür farklar var?
Bir fark yoktur. Ufak tefek 1-2 fark vardır. Bunların arasında fark olduğu söyleyen ve anlatmaya çalışanlar kendilerini çok bilgiliymiş gibi göstermeye çalışan bazı enteresan insanlardır. Geleneksel tavla ile modern tavla diye ayrımın olması bile gariptir.
Tavla oynamak ister misiniz?
